O‘zbekiston tarixi xalqning ijtimoiy xotirasi shaklini ifodalovchi mamlakatning boy o‘tmishiga hayajonli sho‘ng‘ishdir.
Oʻzbekiston hududida qadimiy davlatlar, ularning tuzilishi va diniy e’tiqodlari, xususan Zardushtiylik haqida yoritiladi.
Hududning Ahamoniylar, Salavkiylar va Yunon-Baqtriya davlati davridagi siyosiy va madaniy o‘zgarishlari yoritiladi.
Xorazm, Qangʻ, Davan va Kushon davlatlarining siyosiy tuzilishi, iqtisodiyoti va madaniy hayoti haqida so‘z yuritiladi.
Bu mavzuda ilk o‘rta asrlarda O‘zbekiston hududida yuz bergan ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar yoritiladi. Shuningdek, Xioniylar va Kidariy davlatlari hamda Xorazmning tarixiy o‘rni haqida ma’lumot beriladi.
Mavzuda Eftallar davlatining paydo bo‘lishi, uning siyosiy tuzilishi va hududiy kengayishi haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, eftallar davridagi xo‘jalik hayoti va madaniy rivojlanish ochib beriladi.
Bu mavzuda Turk xoqonligi davrida O‘rta Osiyo xalqlarining ijtimoiy-siyosiy hayoti va davlat boshqaruvi haqida gapiriladi. Shuningdek, u davrda madaniyat va harbiy kuchlarning ahamiyati tushuntiriladi.
Mavzuda G‘arbiy Turk xoqonligining shakllanishi, uning siyosiy tuzilishi va mahalliy hokimliklarning rivojlanishi ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, VI–VII asrlardagi madaniy hayot haqida ham ma’lumot beriladi.
Bu darsda arab xalifaligining Movarounnahr hududini bosib olishi va bu hududda islom dini tarqalishi haqida gapiriladi. Islomning ijtimoiy va madaniy hayotdagi ta’siri ko‘rsatib beriladi.
Mavzuda xalifalikka qarshi xalq noroziliklari va qo‘zg‘olonlar haqida so‘z boradi. Shu bilan birga, Abbosiylar davridagi Xuroson va Movarounnahrning siyosiy-iqtisodiy holati yoritiladi.
Bu mavzuda Abbosiylar markaziy hokimiyati zaiflashishi natijasida mustaqil davlatlarning yuzaga kelishi haqida ma’lumot beriladi. Qorluqlar, O‘g‘uzlar va Toxiriylar davlatlarining faoliyati tushuntiriladi.
Mavzuda Somoniylar davrida davlat boshqaruvi, iqtisodiy taraqqiyot va madaniy hayot haqida so‘z yuritiladi. Bu davrda Movarounnahrning ilm-fan va adabiyotda yuksalishi ham ko‘rsatib beriladi.
Bu mavzuda G‘aznaviylar va Qoraxoniylar davlatlarining shakllanishi, siyosiy hayoti va iqtisodiy rivojlanishi haqida gapiriladi. Shuningdek, ularning madaniyat va ilm-fanga qo‘shgan hissasi yoritiladi.
Mavzuda Xorazm davlatining yuksalishi, uning siyosiy-iqtisodiy kuchi haqida gapiriladi. Xorazmshohlar davlati va Chingizxon o‘rtasidagi munosabatlar hamda mo‘g‘ul bosqiniga olib kelgan sabablar ochib beriladi.
Bu mavzuda Muhammad Xorazmshohning mo‘g‘ul bosqiniga qarshi kurash choralarini ko‘rishi haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, Jaloliddin Manguberdiyning taxtga chiqishi va mamlakat mudofasidagi roli yoritiladi.
Mavzuda Jaloliddin Manguberdiyning harbiy san’ati va mohir sarkardaligi haqida so‘z yuritiladi. Uning vatanparvarligi va bosqinchilarga qarshi qahramonona kurashi alohida ta’kidlanadi.
Bu darsda Chig‘atoy ulusining paydo bo‘lishi, uning hududi va siyosiy tuzilishi haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, bu ulusning Movarounnahr tarixidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.
Mavzuda mo‘g‘ullar davrida Movarounnahrning ijtimoiy-iqtisodiy holati haqida so‘z boradi. Dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo aloqalari rivojlanishi yoritiladi.
Bu mavzuda turli xalqlar o‘rtasidagi etnik jarayonlar va ularning uyg‘unlashuvi orqali o‘zbek xalqining shakllanish jarayoni tushuntiriladi.
Mavzuda mo‘g‘ullar davridan keyin Movarounnahr va Xorazmda madaniy hayotning qayta tiklanishi haqida so‘z yuritiladi. Adabiyot va ilm-fanning rivoji ham yoritiladi.
Bu mavzuda diniy bilimlar, islomiy ilmlar rivoji haqida gapiriladi. Shuningdek, o‘sha davr me’morchilik, san’at va musiqadagi yutuqlar ochib beriladi.
Mavzuda XIV asr o‘rtalarida Movarounnahrda yuzaga kelgan siyosiy beqarorlik va ijtimoiy jarayonlar haqida so‘z boradi. Bu davrdagi feodal kurashlar yoritiladi.
Mavzuda Amir Temurning markazlashgan davlatni barpo etishdagi faoliyati va boshqaruv tizimi haqida gapiriladi. Uning harbiy islohotlari va saltanatdagi mustahkam tartibot yoritiladi.
Bu darsda Amir Temurning tashqi siyosati, yirik yurishlari va jahon tarixidagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. U xalqaro miqyosda buyuk sarkarda sifatida ko‘rsatiladi.
Mavzuda Temuriylar davridagi siyosiy jarayonlar va Mirzo Ulug‘bek davridagi hukmronlik haqida gapiriladi. Shuningdek, uning ilm-fanga qo‘shgan hissasi alohida ta’kidlanadi.
Bu mavzuda Temuriylar saltanatining inqirozi va ichki nizolar haqida so‘z yuritiladi. Shu bilan birga, iqtisodiy taraqqiyot va bunyodkorlik ishlari ham yoritiladi.
Mavzuda Temuriylar davridagi ta’lim tizimi, madrasalar faoliyati va aniq fanlarning rivojlanishi haqida gapiriladi. Astronomiya, matematika kabi sohalardagi yutuqlar ko‘rsatib beriladi.
Bu mavzuda Temuriylar davrida adabiyot va tasviriy san’atning yuksalishi haqida ma’lumot beriladi. Buyuk shoirlar va san’atkorlarning asarlari alohida o‘rin tutadi.
Bu darsda Dashti Qipchoqda yuzaga kelgan siyosiy jarayonlar, qabila va urug‘larning o‘zaro kurashi yoritiladi. Bu vaziyat keyinchalik Shayboniylar davlatining shakllanishiga zamin yaratgan.
Mavzuda XV–XVI asrlarda Movarounnahr va Xurosondagi siyosiy kurashlar haqida so‘z boradi. Zahiriddin Muhammad Bobur va Shayboniyxon o‘rtasidagi to‘qnashuvlar alohida o‘rin tutadi.
Bu darsda Shayboniylar sulolasining Movarounnahr va Xurosonda hokimiyatni qo‘lga olishi haqida gapiriladi. Shuningdek, Buxoro xonligining shakllanish jarayoni tushuntiriladi.
Mavzuda Abdullaxon II davrida Buxoro xonligining siyosiy va iqtisodiy jihatdan kuchayishi yoritiladi. Keyinchalik hokimiyat Ashtarxoniylar sulolasi qo‘liga o‘tishi haqida so‘z yuritiladi.
Bu mavzuda Buxoro xonligida markaziy hokimiyat zaiflashishi va feodallarning kuchayishi haqida gapiriladi. Shuningdek, davlat boshqaruvi tizimi tushuntiriladi.
Mavzuda Buxoro xonligida harbiy tuzilma va uning ahamiyati haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo aloqalari yoritiladi.
Bu darsda Buxoro xonligining qo‘shni davlatlar bilan munosabatlari haqida gapiriladi. Shuningdek, madaniy hayot va ilm-fanning rivoji yoritiladi.
Mavzuda Buxoro xonligining o‘rnida Buxoro amirligining tashkil topishi haqida so‘z boradi. Yangi davlatda markaziy hokimiyatning kuchayishi tushuntiriladi.
Bu mavzuda amirlikning boshqaruv tizimi, amirning vakolati va davlat tuzilishi yoritiladi. Shuningdek, harbiy ishlar va qo‘shin tuzilishi haqida ma’lumot beriladi.
Mavzuda amirlik davridagi dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo ishlari haqida gapiriladi. Shuningdek, shaharlarning rivoji va tashqi savdo aloqalari ko‘rsatib beriladi.
Bu darsda Buxoro amirligining tashqi siyosati va qo‘shni davlatlar bilan aloqalari yoritiladi. Shuningdek, madaniy hayot va ilm-fanning o‘sishi haqida ma’lumot beriladi.
Mavzuda Xiva xonligining paydo bo‘lishi va dastlabki siyosiy jarayonlari haqida gapiriladi. Xonlikdagi ichki siyosiy kurashlar alohida ta’kidlanadi.
Bu mavzuda qo‘ng‘irotlar sulolasining hokimiyatni qo‘lga olishi haqida so‘z boradi. Shuningdek, XVIII–XIX asrlarda Xiva xonligidagi siyosiy ahvol va boshqaruv tizimi yoritiladi.
Mavzuda Xiva xonligida ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar, shahar hayoti va hunarmandchilik haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, tashqi siyosiy munosabatlar tushuntiriladi.
Bu mavzuda Xiva xonligida madaniyat, ilm-fan va san’at rivoji haqida gapiriladi. Shuningdek, xonlik tarixi haqida ma’lumot beruvchi yozma manbalar tanishtiriladi.
Mavzuda qoraqalpoqlarning siyosiy hayoti, turmush tarzi va ularning Movarounnahr tarixidagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, qoraqalpoqlarda madaniy va ma’naviy hayot haqida ma’lumot beriladi.
Bu mavzuda Qo‘qon xonligining paydo bo‘lishi va dastlabki siyosiy jarayonlari haqida gapiriladi. Shuningdek, XVIII–XIX asrlarda xonlikdagi siyosiy ahvol yoritiladi.
Mavzuda Qo‘qon xonligida boshqaruv tizimi va davlat tuzilishi haqida ma’lumot beriladi. Shuningdek, harbiy ishlar va qo‘shin tuzilishi tushuntiriladi.
Bu darsda Qo‘qon xonligidagi ijtimoiy-iqtisodiy hayot va ichki xo‘jalik jarayonlari yoritiladi. Shuningdek, tashqi siyosiy munosabatlar ham ko‘rib chiqiladi.
Mavzuda Qo‘qon xonligidagi madaniyat va ilm-fan rivoji haqida gapiriladi. Shuningdek, ta’lim tizimi va madrasalarning faoliyati tushuntiriladi.
Bu darsda XVIII–XIX asrlarda o‘zbek davlatlarining taraqqiyotda orqada qolishiga sabab bo‘lgan omillar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, bu holatning oqibatlari yoritiladi.
Bu mavzuda XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyo davlatlarining hududi va aholi soni haqida so‘z yuritiladi. Aholining etnik tarkibi va joylashuvi yoritiladi.
Mavzuda Buxoro, Xiva va Qo‘qon xonliklaridagi boshqaruv tuzilishi haqida gapiriladi. Shuningdek, markaziy va mahalliy boshqaruvning o‘ziga xos xususiyatlari ko‘rsatib beriladi.
Bu darsda XIX asr o‘rtalarida O‘rta Osiyodagi ilm-fan, adabiyot va san’at rivoji haqida ma’lumot beriladi. Madaniyatning xalq hayotidagi o‘rni tushuntiriladi.
Mavzuda Rossiyaning O‘rta Osiyoga qarshi yurishlari va istilochilik siyosatining boshlanishi haqida gapiriladi. Bu jarayonning mintaqaga ta’siri yoritiladi.
Bu darsda Rossiya tomonidan Turkiston general-gubernatorligi tashkil etilishi haqida so‘z yuritiladi. Yangi ma’muriy boshqaruv tizimining joriy etilishi tushuntiriladi.
Mavzuda Rossiya qo‘shinlarining Buxoro amirligiga qarshi yurishlari haqida gapiriladi. Bu harbiy harakatlar natijalari yoritiladi.
Bu mavzuda Buxoro amirligining Rossiyaga qaram bo‘lib qolishi haqida so‘z yuritiladi. Protektoratning oqibatlari tushuntiriladi.
Mavzuda Xiva xonligining Rossiya ta’siriga tushib qolishi haqida gapiriladi. Protektorat davridagi siyosiy vaziyat yoritiladi.
Bu darsda Rossiya imperiyasi tomonidan Qo‘qon xonligining tugatilishi haqida ma’lumot beriladi. Xonlikning mustaqilligiga barham berilishi yoritiladi.
Mavzuda general-gubernatorlikning boshqaruv tuzilishi va uning asosiy xususiyatlari haqida gapiriladi. Mahalliy aholining hayotiga bo‘lgan ta’siri ko‘rsatiladi.
Bu mavzuda Rossiyaning yer-suv siyosati va uning mahalliy aholiga ta’siri yoritiladi. Dehqonchilik va yer egaligi masalalari tushuntiriladi.
Mavzuda Rossiya tomonidan Turkistonda sud tizimining barpo etilishi haqida so‘z yuritiladi. Mahalliy aholiga tatbiq etilgan sud qonunlari yoritiladi.
Bu mavzuda harbiy-polisiya tartibotining joriy etilishi va xalqning ijtimoiy-iqtisodiy hayoti haqida gapiriladi. Rossiya siyosatining salbiy oqibatlari tushuntiriladi.
Mavzuda Turkistonda milliy ozodlik harakatlarining paydo bo‘lishi va asosiy sabablari haqida ma’lumot beriladi. Xalqning mustaqillik uchun kurashi yoritiladi.
Bu darsda XIX asr oxirida Toshkentda yuz bergan xalq qo‘zg‘oloni – “vabo isyoni” haqida so‘z yuritiladi. Uning sabablari va oqibatlari tushuntiriladi.
Mavzuda Andijonda yuz bergan yirik xalq qo‘zg‘oloni haqida gapiriladi. Qo‘zg‘olonning ahamiyati va tarixiy o‘rni yoritiladi.
Bu darsda milliy-ozodlik kurashlarining maqsadlari va natijalari haqida so‘z yuritiladi. Ularning tarixiy ahamiyati ta’kidlanadi.
Mavzuda qoraqalpoqlarning joylashuvi va ijtimoiy hayoti haqida gapiriladi. Soliq siyosati va xalq qo‘zg‘olonlari yoritiladi.
Bu mavzuda qoraqalpoqlarning Rossiya hukmronligi davridagi hayoti va madaniy rivoji haqida ma’lumot beriladi. Ularning Turkiston general-gubernatorligi tarkibidagi o‘rni tushuntiriladi.
Mavzuda jadidchilik harakatining paydo bo‘lishi va maqsadlari haqida gapiriladi. Jadidlarning ijtimoiy, siyosiy va madaniy sohalardagi vazifalari yoritiladi.
Bu darsda jadidchilik harakati vakillari va ularning faoliyati haqida gapiriladi. Shuningdek, Birinchi jahon urushi davridagi Turkiston voqealari ham yoritiladi.
Mavzuda 1916 yilgi qo‘zg‘olonlarning sabablari va rivojlanishi haqida ma’lumot beriladi. Ayniqsa, Jizzax qo‘zg‘oloni va uning oqibatlari yoritiladi.
Bu mavzuda XX asr boshlarida Buxoro amirligining davlat tuzumi va iqtisodiy hayoti haqida gapiriladi. Shuningdek, yosh buxoroliklarning islohotchi harakatlari va amirlik tugatilishi yoritiladi.
Mavzuda XX asr boshlarida Xiva xonligining boshqaruv tizimi va ijtimoiy-iqtisodiy hayoti haqida ma’lumot beriladi.
Bu darsda Xiva xonligining tugatilishi va keyingi siyosiy o‘zgarishlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, ta’lim va matbuot rivoji yoritiladi.
Bu mavzuda XX asr boshlarida Turkistonda ilm-fan rivoji haqida gapiriladi. Teatr va musiqa san’ati yutuqlari ham yoritiladi.
Bu mavzuda Turkiston muxtoriyatining tashkil topishi, uning asosiy maqsadlari va tarixiy ahamiyati haqida so‘z yuritiladi.
Darsda sovet hokimiyatining Turkistonda o‘rnatilishi va unga qarshi qurolli harakatlar haqida ma’lumot beriladi. Turkiston ASSR, Buxoro va Xorazmda yuz bergan voqealar yoritiladi.
Mavzuda XX asr 20-yillarida o‘tkazilgan milliy-hududiy chegaralanish jarayoni va uning oqibatlari tushuntiriladi.
Bu darsda O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tuzilishi va siyosiy hayotidagi o‘zgarishlar haqida gapiriladi.
Mavzuda sovet islohotlari, sanoatning rivojlantirilishi va uning ijtimoiy-iqtisodiy natijalari haqida so‘z yuritiladi.
Mavzuda sovet davrida o‘tkazilgan qatag‘on siyosati, uning oqibatlari va jabrlangan ziyolilar haqida gapiriladi.
Bu darsda O‘zbekistonning Ikkinchi jahon urushi davridagi roli, iqtisodiy va harbiy hissasi yoritiladi.
Mavzuda urush yillarida frontda jasorat ko‘rsatgan o‘zbekistonlik jangchilar haqida so‘z yuritiladi.
Bu darsda mashhur harbiy sarkarda Sobir Rahimovning hayoti, jasorati va dafn marosimi haqida ma’lumot beriladi.
Mavzuda urush yillarida O‘zbekiston ziyolilari, olimlari va madaniyat arboblarining front uchun qilgan xizmatlari yoritiladi.
Bu darsda urushdan keyingi davrda xalq xo‘jaligining tiklanishi va iqtisodiy rivojlanish haqida gapiriladi.
Mavzuda O‘zbekistondagi 80–90-yillarda yuz bergan siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy jarayonlar yoritiladi.
Bu darsda siyosiy arbob Sharof Rashidovning faoliyati, uning davri va tarixdagi o‘rni haqida ma’lumot beriladi.
Mavzuda 1980–1990-yillarda mustaqillik uchun kurash va siyosiy faollikning kuchayishi haqida so‘z yuritiladi.
Mavzuda O‘zbekistonning mustaqillikka erishish jarayoni, bu tarixiy voqeaning ahamiyati va xalq hayotidagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi.
Bu darsda mustaqillikdan keyin milliy davlatchilik asoslarining yaratilishi va uning mustahkamlanish bosqichlari yoritiladi.
Mavzuda fuqarolik jamiyati tushunchasi, uning tarixiy rivojlanishi va demokratik qadriyatlar bilan bog‘liqligi haqida ma’lumot beriladi.
Bu darsda mustaqillikdan keyingi davrda fuqarolik jamiyatini shakllirish bosqichlari va kelajakdagi istiqbollari tushuntiriladi.
Mavzuda “O‘zbek modeli” iqtisodiyoti, uning asosiy tamoyillari va dastlabki islohotlar bosqichlari haqida gapiriladi.
Bu darsda O‘zbekistonning ishlab chiqarish quvvatini kengaytirish va xalqaro iqtisodiyotga qo‘shilish jarayonlari yoritiladi.
Mavzuda aholining ijtimoiy himoyasi, davlatning farovonlik siyosati va uning amalga oshirilish bosqichlari tushuntiriladi.
Bu darsda mamlakatda turli millat va diniy konfessiyalar o‘rtasidagi totuvlik, bag‘rikenglik siyosati yoritiladi.
Mavzuda mustaqillik davrida umumiy va o‘rta maxsus ta’lim tizimidagi islohotlar haqida ma’lumot beriladi.
Bu darsda oliy ta’lim tizimining rivoji, keyingi bosqichdagi ta’lim islohotlari va ilmiy salohiyatni oshirish jarayoni yoritiladi.
Mavzuda mamlakatda ilm-fan, sport va jismoniy tarbiya sohalarining taraqqiyoti haqida so‘z yuritiladi.
Bu darsda yoshlarni qo‘llab-quvvatlash, ularning ta’limi va ijtimoiy faolligini oshirishga qaratilgan siyosat yoritiladi.
Mavzuda qadimiy tarixiy merosni tiklash, milliy qadriyatlarni asrab-avaylash jarayonlari haqida gapiriladi.
Bu darsda mustaqillikdan keyin madaniyat va san’at sohasida erishilgan yutuqlar yoritiladi.
Mavzuda mustaqil O‘zbekiston tashqi siyosatining shakllanishi va uning asosiy yo‘nalishlari haqida so‘z yuritiladi.
Bu darsda O‘zbekistonning qo‘shni davlatlar bilan aloqalari va hamkorligi tahlil qilinadi.
Mavzuda mamlakatning yirik davlatlar bilan diplomatik va iqtisodiy aloqalari yoritiladi.
Bu darsda Osiyoning rivojlangan mamlakatlari bilan hamkorlik aloqalari haqida gapiriladi.
Mavzuda O‘zbekistonning BMTdagi faoliyati, xalqaro maydondagi tashabbuslari va tinchlikparvar siyosati yoritiladi.
Bu darsda O‘zbekistonning xalqaro va mintaqaviy tashkilotlardagi hamkorligi haqida ma’lumot beriladi.
